ร้านสะดวกซื้อและร้านอาหารในญี่ปุ่น มีมารยาทพื้นฐานอะไรที่ควรรู้?

สรุปสั้น ๆ: ที่ญี่ปุ่นไม่มีวัฒนธรรมการให้ทิป ถุงพลาสติกต้องเสียเงินเพิ่ม และร้านอิซากายะส่วนใหญ่จะเสิร์ฟอาหารเรียกน้ำย่อยจานเล็กที่เรียกว่า “โอโทชิ” พร้อมคิดค่าบริการโดยอัตโนมัติ ต่อไปนี้คือมารยาทในร้านสะดวกซื้อและร้านอาหารที่นักท่องเที่ยวที่มาญี่ปุ่นครั้งแรกควรรู้
มารยาทในร้านสะดวกซื้อ
ร้านสะดวกซื้อในญี่ปุ่นใช้งานง่ายมาก ขอแค่รู้ 3 เรื่อง คือ วิธีชำระเงิน การต่อคิว และสิ่งที่ทานในร้านได้
- การชำระเงิน: ร้านส่วนใหญ่รับทั้งเงินสด บัตร IC สำหรับขนส่งสาธารณะ บัตรเครดิต และการชำระเงินผ่านมือถือ
- ถุงพลาสติก: ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2020 ถุงพลาสติกทั่วประเทศญี่ปุ่นต้องเสียเงินเพิ่ม ควรพกถุงผ้าไปเอง หรือแจ้งพนักงานว่าไม่รับถุง
- การต่อคิว: กรุณาต่อคิวหน้าแคชเชียร์และรอถึงตาของตัวเอง การแซงคิวถือว่าเสียมารยาทมาก
- มุมนั่งทาน (Eat-in): หลายร้านมีมุมสำหรับนั่งทาน แต่สินค้าที่ทานในร้านได้จะแตกต่างกันไปในแต่ละร้าน กรุณาดูป้ายประกาศในร้าน
- หากคุยโทรศัพท์ในร้าน กรุณาใช้เสียงเบา ๆ

มารยาทในร้านอาหาร
สิ่งที่นักท่องเที่ยวมักแปลกใจที่สุดในร้านอาหาร คือค่า “โอโทชิ” ที่ถูกคิดโดยอัตโนมัติ และการที่ไม่ต้องให้ทิป นอกนั้นขั้นตอนต่าง ๆ ค่อนข้างเรียบง่าย

- ตอนเข้าร้าน: พนักงานมักจะถามว่ามากี่ท่าน ในช่วงที่ร้านแน่น อาจต้องเขียนชื่อลงในรายชื่อรอคิว
- วัฒนธรรม “โอโทชิ”: ที่ร้านอิซากายะ เมื่อนั่งลงแล้วมักจะมีอาหารเรียกน้ำย่อยจานเล็กที่ไม่ได้สั่ง (โอโทชิ) เสิร์ฟมาให้โดยอัตโนมัติ พร้อมคิดค่าบริการประมาณไม่กี่ร้อยเยน นักท่องเที่ยวที่มาครั้งแรกหลายคนเข้าใจว่าร้านเสิร์ฟผิด แต่จริง ๆ แล้วเป็นธรรมเนียมที่คล้ายกับค่าที่นั่ง

- ไม่ต้องให้ทิป: ญี่ปุ่นไม่มีธรรมเนียมการให้ทิป หากพยายามให้ อาจทำให้พนักงานสับสนได้
- ร้านที่ใช้ตู้ขายตั๋วอาหาร: ร้านราเมนหลายร้านจะมีตู้ขายตั๋วอาหารอยู่ใกล้ทางเข้า ให้ซื้อตั๋วก่อน แล้วค่อยยื่นให้พนักงานเมื่อนั่งลง
- การชำระเงิน: ร้านอาหารส่วนใหญ่จะให้ชำระเงินที่แคชเชียร์ตอนออกจากร้าน ไม่ใช่ที่โต๊ะ
- ระหว่างทานอาหาร กรุณาพูดคุยด้วยเสียงที่พอเหมาะ และระวังอย่าถ่ายรูปติดลูกค้าคนอื่น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ต้องให้ทิปในร้านอาหารที่ญี่ปุ่นไหม? ไม่ต้อง ญี่ปุ่นไม่มีธรรมเนียมการให้ทิป หากพยายามให้ อาจทำให้พนักงานสับสนแทนที่จะดีใจ
“โอโทชิ” คืออะไร ปฏิเสธได้ไหม? “โอโทชิ” (หรือเรียกว่า “สึกิดาชิ”) คืออาหารเรียกน้ำย่อยจานเล็กที่ร้านอิซากายะเสิร์ฟให้โดยอัตโนมัติเมื่อนั่งลง และคิดค่าบริการประมาณไม่กี่ร้อยเยน เป็นธรรมเนียมที่คล้ายค่าที่นั่ง จึงมักปฏิเสธไม่ได้
ร้านสะดวกซื้อในญี่ปุ่นคิดเงินค่าถุงพลาสติกไหม? ใช่ ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2020 ร้านค้าทั่วประเทศคิดค่าถุงพลาสติก จึงแนะนำให้พกถุงผ้าไปเอง
สั่งอาหารที่ร้านราเมนแบบตู้ขายตั๋วอย่างไร? ก่อนนั่ง ให้ซื้อตั๋วอาหารจากตู้ขายตั๋วใกล้ทางเข้า แล้วยื่นตั๋วให้พนักงานเมื่อนั่งลง
จ่ายเงินที่โต๊ะหรือที่แคชเชียร์? ร้านอาหารส่วนใหญ่ในญี่ปุ่นจะให้จ่ายเงินที่แคชเชียร์ใกล้ทางออกตอนกลับ ไม่ใช่ที่โต๊ะ
สรุป
- ร้านสะดวกซื้อ: เลือกวิธีจ่ายเงินได้ตามสะดวก ถุงพลาสติกต้องเสียเงิน และต่อคิวอย่างมีมารยาท
- ร้านอาหาร: ไม่ต้องให้ทิป ร้านอิซากายะจะคิดค่า “โอโทชิ” และจ่ายเงินที่แคชเชียร์ตอนออกจากร้าน
- กฎอาจแตกต่างกันเล็กน้อยในแต่ละร้าน กรุณาทำตามป้ายประกาศหรือคำแนะนำของพนักงานเสมอ